Klimaatbuffer IJsselmeer in H2O-magazine
In H2O-magazine verscheen een uitgebreid artikel over de Klimaatbuffer IJsselmeer. Het project laat zien hoe natuur en techniek samen kunnen zorgen voor duurzamere drinkwatervoorziening, meer natuur en maatschappelijke meerwaarde. Door stap voor stap te leren en samen te werken met overheden, natuurorganisaties en omwonenden, kiest PWN voor een innovatieve aanpak waarin onzekerheid juist ruimte biedt voor slimme oplossingen.
In H2O-magazine, het vakblad voor waterprofessionals van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk (KNW), verscheen eind mei een uitgebreid artikel over de Klimaatbuffer IJsselmeer.
Die klimaatbuffer is een groen blauw-grijs project, met een hoofdrol voor Nature based Solutions. En dat vraagt om een specifieke mindset, vertellen hydroloog Koen Zuurbier en ecologe Myrthe Fonck, beiden strategisch adviseur bij PWN. Het idee achter de klimaatbuffer is even simpel als ingenieus: laat natuur en techniek samenwerken.
Door bij de aanleg van nieuwe voorraadbekkens het vrijgekomen sediment te gebruiken voor een buitendijks natuurgebied, wordt de zuiverende kracht van de natuur ingezet. Daardoor groeit de buffervoorraad drinkwater van ongeveer tien naar vijftig dagen, ontstaat er zo’n 150 hectare nieuwe natuur én wordt het zuiveringsproces duurzamer, omdat flora en fauna een deel van de voorzuivering overnemen met verminder energie- en chemicaliëngebruik als gevolg. Voor vissen, vogels en waterplanten worden drie ontbrekende habitats toegevoegd: overstroombare graslanden, oeverzones met rietmoeras en ondieptes met ondergedoken waterplanten.
Uit de maatschappelijke kosten-batenanalyses blijkt bovendien dat de Klimaatbuffer brede maatschappelijke waarde oplevert, in tegenstelling tot de meer single issue gerichte grijze alternatieven. Juist omdat het project voor veel partijen relevant is, koos PWN bewust voor een open start zonder uitgewerkt eindplan: eerst luisteren naar overheden en natuurorganisaties, daarna samen ontwerpen.
Ook het IJsselmeergebied zelf is voor PWN nieuw terrein. Daarom werd actief geleerd van organisaties zoals Natuurmonumenten, dat met de Marker Wadden al een pionier-project met vergelijkbare uitdagingen in het IJsselmeer vormgaf. Daarnaast speelt de omgeving een belangrijke rol: bewoners dachten mee over onderdelen als een vogelkijkhut en een wandelpad. Dat PWN het participatietraject zelf uitvoert en zorgt voor vaste gezichten, helpt bij het opbouwen van vertrouwen.
Op het terrein waar de Klimaatbuffer moet verrijzen, wordt via het demonstratieproject LIFE Watersource al volop geleerd. De eerste resultaten laten zien dat troebel en zuurstofarm IJsselmeerwater na passage door de zuiverende landschappen veel helderder en zuurstofrijker wordt.
Waarom deze aanpak van samenwerking met de natuur niet eerder is gekozen?
“We kozen lang voor maakbaarheid. Bij een grijs project kun je precies voorspellen hoe het eruit zal zien. Maar bij een groen blauw-grijs ontwerp hoort variatie en onzekerheid.” zegt Fonck. “We zullen moeten leren omgaan met onzekerheden” vul Zuurbier vult aan.
En dat is misschien wel de belangrijkste les uit het artikel: gewoon beginnen. Niet wachten tot alles vaststaat, maar stap voor stap leren, samen met de omgeving.
Lees het volledige artikel in H2O-magazine: https://issuu.com/h2o-magazine/docs/h2o_nr._5_-_2026/36
Meer lezen?
Gastredacteur Hilsje: Van stagiair naar Mee(r)Maker
Hoe komt een druppel water uit het IJsselmeer uiteindelijk in jouw glas terecht? Tijdens mijn stage bij project KIJ werkte ik onder andere aan een StoryMap die deze bijzondere reis inzichtelijk maakt. Als geboren poldermeid uit de omgeving van Andijk was het extra bijzonder om aan een project zo dicht bij huis bij te dragen. In deze gastbijdrage blik ik terug op mijn stage en vertel ik hoe ik met StoryMaps heb bijgedragen aan het project.
Nieuws